Bir ürünü ilk gördüğü an satın alan ziyaretçi azınlıktadır. Çoğunluk şunu yapar: üç dört ürüne bakar, birkaçını karşılaştırır, sekmeyi kapatır, akşam ya da ertesi gün geri döner. Geri döndüğünde tek bir sorunu vardır — baktığı ürünü tekrar bulmak. Arama kutusuna yazdığı kelime tam olarak o ürünü getirmezse süreç baştan başlar ve baştan başlayan sürecin önemli bir kısmı hiç bitmez.
Son gezilen ürünler şeridi bu boşluğu kapatır. Yeni bir talep yaratmaz, var olan talebi kaybetmemeyi sağlar. Bu ayrım modülün değerini anlamak için önemlidir: şerit bir öneri motoru değil, bir devam düğmesidir.
Şerit hangi sorunu çözüyor?
Karar sürecinin oturumlar arasına yayılması, e-ticaretin normal hâlidir. Ziyaretçi fiyat karşılaştırır, yorum okur, başkasına sorar, maaş gününü bekler. Bu süre boyunca sitenizde bıraktığı tek iz, tarayıcı geçmişidir ve tarayıcı geçmişi kimsenin geri dönüp baktığı bir yer değildir.
Ziyaretçi geri döndüğünde üç yol vardır: ürünü hatırlayıp arama kutusuna doğru kelimeyi yazmak, kategoriye girip tekrar bulmaya çalışmak veya vazgeçmek. İlk yol ürün adlarının hatırlanabilir olmasına bağlıdır ve model kodlu ürünlerde neredeyse imkânsızdır. İkinci yol filtrelerle uğraşmayı gerektirir. Şerit bu üç yolu tek bir tıkla geçilebilir hâle getirir.
| Bölüm | Kaynağı | Ziyaretçiye söylediği | Ne zaman güçlü |
|---|---|---|---|
| İlgili ürünler | Katalog ilişkileri | Buna da bakabilirsin | Ziyaretçi hâlâ araştırırken |
| Çok satanlar | Satış verisi | Başkaları bunu aldı | Ziyaretçi kararsızken |
| Haftanın ürünleri | Mağazanın seçkisi | Bu hafta buna bak | Ziyaretçi ne istediğini bilmezken |
| Son gezilen ürünler | Ziyaretçinin kendi geçmişi | Kaldığın yer burası | Ziyaretçi geri döndüğünde |
Dört bölüm birbirinin yerine geçmez. Şeridin farkı, tek kişiye özel olmasıdır: iki farklı ziyaretçi aynı sayfada tamamen farklı ürünler görür. Bu kişiselleştirme, hiçbir algoritma gerektirmeden elde edilir; kaynak ziyaretçinin kendi davranışıdır.
Veri nerede tutuluyor?
Modülün en çok soru alan tarafı burasıdır ve iki farklı kurgu vardır. Hangisinin seçileceği kullanışlılık ile veri sorumluluğu arasındaki dengeye göre belirlenir.
Tarayıcıda tutma (varsayılan)
Ziyaretçinin incelediği ürünlerin kimlikleri, kendi tarayıcısındaki yerel depolama alanına yazılır. Liste sunucuya hiç gönderilmez. Şerit çizilirken de sunucuya sorulmaz; tarayıcı kendi listesini okur ve ürün kartlarını çizer.
Bu kurgunun avantajları net: hiçbir kişisel veri toplanmaz, veri ziyaretçinin cihazında kalır, tarayıcı verileri silindiğinde liste de gider ve saklama süresi tartışması ortadan kalkar. Dezavantajı da nettir: ziyaretçi telefonda baktığı ürünü masaüstünde göremez ve tarayıcı değiştirdiğinde liste sıfırlanır.
Hesaba bağlama
Ziyaretçi siteye üye girişi yaptıysa liste hesabına bağlanabilir ve sunucuda saklanabilir. Böylece telefonda başlayan inceleme masaüstünde devam eder. Bu, özellikle yüksek fiyatlı ürünlerde gerçek bir kolaylıktır; karar telefonla verilmez, ödeme çoğu zaman masaüstünde yapılır.
Bedeli, gezinme geçmişinin belirli bir kişiyle ilişkilenmesidir. Bu noktadan sonra elinizde kişisel veri vardır ve üç şey gerekir: aydınlatma metninize bu işlemenin eklenmesi, saklama süresinin tanımlanması ve silme taleplerinin karşılanabilmesi. Bunlar zor işler değildir ama kendiliğinden olmaz.
Çerez onayı ile ilişkisi
Son gezilen ürünler kaydı, sitenin çalışması için zorunlu bir kayıt değildir; ziyaretçi bu bölüm olmadan da alışverişini tamamlayabilir. Dolayısıyla zorunlu çerez kategorisine girmez. Site çerez onayı alıyorsa bu kayıt tercih veya işlevsellik kategorisine dâhil edilmeli ve ziyaretçi onay vermediğinde kayıt hiç tutulmamalıdır.
Modül bunu bir ayar olarak değil, uyum gereği olarak uygular: onay yoksa liste yazılmaz ve şerit gizlenir. Şeridin gizlenmesi ziyaretçi için bir eksiklik yaratmaz, çünkü zaten boş bir liste gösterilecektir. Onay bildiriminizin bu kaydı kapsayacak şekilde yazılmış olması gerekir; genel bir site deneyimini iyileştiren çerezler ifadesi çoğu durumda yeterli olsa da, tercih kategorisinin açıklamasında gezinme geçmişinin saklandığının belirtilmesi daha nettir.
Ortak cihaz ve gizlilik beklentisi
Hukuki tarafın dışında, günlük hayattan gelen bir gizlilik ihtiyacı vardır. Evdeki ortak bilgisayarda hediye arayan bir ziyaretçi, incelediği ürünlerin ekranda durmasını istemez. Aynı durum iş bilgisayarında kişisel alışveriş yapan biri için de geçerlidir.
Bu yüzden şeridin yanında listeyi temizleyen bir bağlantı bulunması bir ayrıntı değil, gerekliliktir. Temizleme tek tıkla çalışmalı ve onay ekranı çıkarmamalıdır; ziyaretçi o an aceledir. Tek tek ürün kaldırma da desteklenir, ancak pratikte az kullanılır.
Kaç ürün, ne kadar süre?
Şeridin değeri güncelliğinden gelir. Otuz ürünlük bir liste, ziyaretçinin son ilgisini değil, aylık gezinme arşivini gösterir ve bu arşivde aradığı ürünü bulmak yine zordur. Sekiz ile on iki ürün arası, çoğu katalogda dengeli bir aralıktır.
Saklama süresi ise ürünün karar süresine göre belirlenir ve bu, kategoriden kategoriye ciddi biçimde değişir:
| Ürün grubu | Tipik karar süresi | Saklama süresi yaklaşımı |
|---|---|---|
| Günlük tüketim, kozmetik | Aynı oturum veya birkaç gün | Kısa; liste hızlı tazelenmeli |
| Giyim, ayakkabı | Birkaç gün | Orta; sezon içinde anlamlı |
| Küçük ev aleti, elektronik | Bir hafta ve üzeri | Uzun; karşılaştırma sürüyor olabilir |
| Mobilya, yüksek fiyatlı ürün | Haftalar | En uzun; ziyaretçi ölçü ve bütçe bekliyor olabilir |
Süreyi gereğinden uzun tutmanın maliyeti görünürde yoktur ama gerçektir: ziyaretçi artık ilgilenmediği ürünleri gördükçe şeride bakmayı bırakır. Bölüm bir kez göz ardı edilmeye başlandığında geri kazanılması zordur.
Satın alınan ürün ne olacak?
Sipariş verilen ürünün şeritte kalmaya devam etmesi çoğu kategoride anlamsızdır. Ziyaretçi zaten aldığı ürünü tekrar tekrar görür ve bölüm ona hiçbir şey söylemez. Varsayılan davranış, siparişi tamamlanan ürünün listeden düşmesidir.
İstisna, düzenli olarak tekrar satın alınan tüketim ürünleridir: kahve, temizlik malzemesi, bakım ürünü, kedi maması. Bu kategorilerde aynı ürünü tekrar görmek hatırlatma işlevi görür ve tekrar siparişi kolaylaştırır. Modül bu davranışı ürün grubuna göre ayrı ayrı ayarlamanıza izin verir; tüm katalog için tek bir kural koymak zorunda değilsiniz.
Kartta hangi bilgi görünmeli?
Şerit ziyaretçinin zaten gördüğü ürünleri gösterir; dolayısıyla kartın işi tanıtmak değil, hatırlatmaktır. Görsel, ürün adı ve fiyat çoğu durumda yeterlidir. Buna karşılık iki ek bilgi, şeridi hatırlatmadan öteye taşır.
Birincisi fiyat değişimidir. Ziyaretçinin baktığı üründe o günden bu yana fiyat düştüyse, bunun kartta görünmesi doğrudan bir satın alma sebebidir. Ziyaretçi zaten ilgilenmiştir ve kararını erteleyen sebeplerden biri fiyat olabilir. Fiyat yükseldiyse bunun gösterilmemesi gerekir; bilgi vermek adına ziyaretçiyi caydırmanın kimseye faydası yoktur.
İkincisi stok durumudur. Baktığı ürünün son adetlere düşmesi gerçek bir bilgidir ve kartta görünmesi yerindedir. Tükendiyse kartın listede kalması iki türlü ele alınabilir: ürün listeden düşer veya tükendi etiketiyle kalıp stok bildirimi toplar. İkinci seçenek, ziyaretçinin ilgisini kaybetmemenin tek yoludur ve stok hatırlatıcı ile birlikte çalışır.
Kartta gösterilmemesi gereken şey ise yorum puanı, rozet, kampanya etiketi gibi ek işaretlerin tamamıdır. Şerit sayfanın altındadır ve dar bir alanda çok sayıda kart taşır; her karta işaret eklemek şeridi okunamaz hâle getirir.
Varyantlı ürünlerde ne kaydediliyor?
Renk ve beden gibi varyantları olan ürünlerde bir karar vermek gerekir: ziyaretçinin baktığı varyant mı, ürünün kendisi mi kaydedilecek? İkisinin de mantığı var.
Varyantı kaydetmek daha doğru bir hatırlatma üretir: ziyaretçi lacivert renge bakmıştı, karta tıkladığında lacivert seçili gelir. Ancak aynı ürünün üç rengine bakan bir ziyaretçide şerit üç kartla dolar ve liste hızla anlamsızlaşır. Ürünü kaydetmek listeyi temiz tutar ama ziyaretçi tıkladığında varsayılan varyanta düşer ve baktığı rengi tekrar seçmek zorunda kalır.
Uygulamada dengeli çözüm şudur: listede ürün tekil tutulur, ancak son bakılan varyant hatırlanır ve karta tıklandığında o varyant seçili açılır. Böylece şerit hem kısa kalır hem de ziyaretçi kaldığı yere döner. Modül bu davranışı varsayılan olarak uygular.
Yerleşim
Şerit, sayfanın odağını çalmaması gereken bir bölümdür. Ziyaretçinin geçmişini gösterir; yeni bir şey teklif etmez. Bu yüzden sayfanın alt bölümlerinde durur.
- Ürün detay sayfası, ilgili ürünlerin altında. En yaygın konum. Önce mağazanın önerisi, sonra ziyaretçinin geçmişi gelir; ters sıra şeridi öneriden daha görünür yapar ve bilinen ürünler yeni ürünlerin önüne geçer.
- Ana sayfa, ürün listelerinin altında. Geri dönen ziyaretçi için doğrudan bir devam noktasıdır.
- Kategori sayfası. Genellikle gereksizdir; ziyaretçi zaten bir listeye bakmaktadır ve ikinci bir liste karışıklık yaratır.
- Sepet sayfası. Tartışmalıdır. Sepetteki ziyaretçiyi başka ürünlere geri göndermek ödemeyi geciktirebilir; buna karşılık unutulan bir ürünü hatırlatabilir. Sepet ortalaması düşük olan mağazalarda denenebilir.
- Ödeme adımı. Hiçbir koşulda konmamalıdır.
Boş liste durumunda bölüm tamamen gizlenir. İlk kez giren ziyaretçiye boş bir şerit göstermek, bölümü daha görülmeden anlamsız kılar.
Sayfa hızına etkisi
Varsayılan kurguda şerit, sunucuya hiç istek atmaz; liste tarayıcıda okunur. Yük tamamen ürün kartlarının görsellerinden ibarettir ve bunlar ölçeklenmiş kopyalar olarak tembel yüklenir. Şerit sayfanın altında olduğu için ziyaretçi oraya inmezse görseller hiç istenmez.
Kart kutularının en-boy oranı önceden tanımlıdır; şerit yüklenirken altındaki içerik aşağı itilmez. Liste boşsa bölüm hiç çizilmez, dolayısıyla ilk kez gelen ziyaretçi için modülün maliyeti sıfıra yakındır. Hesaba bağlı kurguda sunucuya bir istek gider; bu istek sayfa açılışını beklemez, şerit hazır olduğunda çizilir.
Hangi altyapılarda çalışır?
Şerit Ticimax, IdeaSoft, Ikas, T-Soft, Shopify, WooCommerce, Faprika, Akinon, Magento ve özel yazılımla geliştirilmiş sitelerde kurulabilir. Ürün kartları sitenizin kendi ürün verisinden beslenir, böylece fiyat ve stok bilgisi panelinizle tutarlı kalır. Kurulumu STools yapar; sizden tema dosyalarına dokunmanız istenmez.
Bazı altyapılar kendi içinde benzer bir bölüm sunar. Mevcut bir bölüm varsa iki listeyi aynı sayfada göstermek yerine birini kapatmak gerekir; aynı ürünlerin iki farklı şeritte görünmesi, ziyaretçi için sayfayı gereksiz yere uzatır.
Neyi ölçmeli?
- Şeride tıklama oranı. Bölümü gören ziyaretçilerin ne kadarı bir karta dokundu? Bu, şeridin işe yarayıp yaramadığının en doğrudan göstergesidir.
- Geri dönen ziyaretçilerdeki fark. Şerit yalnızca geri dönen ziyaretçi için anlamlıdır; ölçümü tüm trafiğe yayarak yapmak etkiyi görünmez kılar.
- Şeritten gelen tıklamaların sepete dönüşmesi. Ziyaretçi zaten ilgilenmiş bir ürüne dönüyor; bu tıklamaların sepete dönüşme oranı, sıradan liste tıklamalarından farklı okunmalıdır.
- Liste temizleme sıklığı. Beklenmedik derecede yüksekse, ziyaretçilerin bir bölümü gizlilik konusunda rahatsız demektir; bu, bölümün yerleşimini gözden geçirmek için bir işarettir.
Sık yapılan hatalar
- Listeyi çok uzun tutmak. Otuz ürünlük şerit, ziyaretçinin son ilgisini değil arşivini gösterir ve aranan ürünü bulmayı yine zorlaştırır.
- Satın alınan ürünü listede bırakmak. Aldığı ürünü tekrar tekrar gören ziyaretçi için bölüm boşa alan kaplar.
- Temizleme bağlantısı koymamak. Ortak cihaz kullanan ziyaretçinin başka çaresi kalmaz; bu, bölümün en çok şikâyet üreten eksiğidir.
- Şeridi ilgili ürünlerin üstüne koymak. Bilinen ürünler yeni ürünlerin önüne geçer ve keşif azalır.
- Çerez onayını atlamak. Onay almadan tercih kaydı tutmak, en kolay düzeltilebilir ama en sık yapılan uyum hatasıdır.
- Boş şeridi görünür bırakmak. İlk kez gelen ziyaretçiye boş bir bölüm göstermek, bölümü daha ilk karşılaşmada değersizleştirir.
- Hesaba bağlamayı sessizce açmak. Gezinme geçmişini kişiye bağlarken aydınlatma metnini güncellememek, geriye dönük düzeltilmesi en zahmetli hatadır.
Ürün sayfasındaki diğer bölümlerle birlikte planlamak isterseniz ürün sayfası dönüşüm modülleri bölümlerin sırasını ele alıyor. Geri dönmeyen ziyaretçiyi sepet üzerinden yakalamak için sepet hatırlatıcı, mağazanın kendi önerisini göstermek için haftanın ürünleri sayfalarına bakabilirsiniz.