Trendyol Yorumlarını Siteye Aktarmak Yasal mı? KVKK, Reklam Mevzuatı ve Google Tarafı

Bu soru, pazaryeri yorumlarını kendi e-ticaret sitesine taşımayı düşünen her satıcının aklına gelen ilk sorudur ve internette adanmış bir cevabı neredeyse hiç yoktur. Kısa cevap şudur: kendi mağazanızın, kendi sattığınız ürüne gelen yorumlarını kendi sitenizde göstermek Türkiye mevzuatında açıkça yasaklanmış bir davranış değildir. Ancak bu, her aktarımın sorunsuz olduğu anlamına gelmez. Riski belirleyen şey verinin kaynağı değil, onu sitede nasıl sunduğunuzdur.

Bu yazıda konuyu üç ayrı hukuk katmanına ayırıyoruz: tüketici ve reklam mevzuatı, kişisel verilerin korunması ve platform sözleşmesi ile fikri mülkiyet. Ayrıca çoğu rehberin hiç değinmediği dördüncü bir katman var: Google'ın yapısal veri politikası. Bu dördüncüsü hukuki değil ama pratikte en sık ceza yiyen taraf orası.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş değildir. Somut olayınıza ilişkin karar vermeden önce kendi hukuk danışmanınızla mevzuatın güncel hâli üzerinden değerlendirme yapın.

Önce doğru soruyu sorun: hangi yorumu, kimin sitesine?

Kategorideki kafa karışıklığının büyük kısmı, birbirinden çok farklı üç senaryonun tek bir soru gibi ele alınmasından geliyor. Ayrımı net kurmadan hiçbir cevap doğru olmaz.

Bu yazının geri kalanı ağırlıklı olarak A senaryosunu anlatıyor, çünkü satıcıların yüzde doksanının yapmak istediği şey bu. B ve C senaryolarını ise net biçimde riskli kabul edip nedenlerini açıklıyoruz.

Katman 1: Tüketici ve reklam mevzuatı ne diyor?

Türkiye'de tüketici değerlendirmelerini doğrudan düzenleyen temel metin, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'dir. 1 Şubat 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1 Mart 2022 itibarıyla yürürlüğe giren değişiklikle Yönetmeliğe madde 28/B eklendi. Bu madde, o tarihe kadar boşlukta duran "tüketici değerlendirmesi" konusunu ilk kez ayrıntılı biçimde düzenliyor.

1. Değerlendirmeyi sadece satın alan yapabilir

Madde 28/B'nin birinci fıkrası, internet ortamında satıcılar, sağlayıcılar veya bunlar adına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcıları tarafından değerlendirme yapılmasına imkân sağlanması hâlinde, bu değerlendirmelerin sadece ilgili mal veya hizmeti satın alanlar tarafından yapılmasına izin verileceğini söylüyor.

Bu hüküm doğrudan aktarım konusunu düzenlemiyor; kendi sitenizdeki yorum toplama mekanizmasını düzenliyor. Ancak dolaylı bir sonucu var: sitenizdeki yorum alanının tümüyle "gerçek alıcı yorumu" niteliğinde olması bekleniyor. Trendyol yorumu, tanımı gereği bir satın alma sonrası yapılan yorumdur; yani doğrulanmış alıcı kriterini karşılar. Sorun yorumun gerçekliğinde değil, ziyaretçinin onu nerede yapılmış sandığındadır.

2. Yayın kural ve esasları görünür olmalı

Maddenin ikinci fıkrası, değerlendirmelerin yayınlanmasına ilişkin belirlenen esas ve kurallara, değerlendirmelerin yayınlandığı alanda ya da bir bağlantı veya uyarı işaretiyle tüketicilerin yönlendirildiği açılır ekranda yer verileceğini düzenliyor.

Pratikte bu, aktarım yapan satıcı için en önemli hükümdür. Yorum bloğunuzun yanında, yorumların nasıl toplandığını ve nereden geldiğini açıklayan bir bilgi alanı bulundurmanız gerekir. Aktarım yapıyorsanız, bu alanın Trendyol kaynağını da kapsaması makul bir uygulamadır.

3. Olumlu-olumsuz ayrımı yapılamaz, yönlendirme olamaz

Üçüncü fıkraya göre tüketici değerlendirmeleri, gerekli incelemeler yapıldıktan sonra olumlu ya da olumsuz ayrımı yapılmaksızın en az bir yıl süreyle, herhangi bir yönlendirme yapılmadan, tarih veya değerlendirme notu gibi objektif bir ölçüte göre sıralanarak yayınlanır.

Bu, aktarım projelerinde en çok ihlal edilen kuraldır. Modül kurulumlarında sıkça istenen "sadece 4 ve 5 yıldızları çeksin" talebi, tam olarak bu fıkranın karşısında durur. Konuyu ayrı bir başlıkta ele alıyoruz.

4. Sağlık beyanı içeren yorumlar yayınlanamaz

Dördüncü fıkra, ilgili mevzuatına aykırı sağlık beyanı içeren tüketici değerlendirmelerinin yayınlanamayacağını söylüyor. Takviye edici gıda, kozmetik ve bitkisel ürün satan mağazalar için bu, aktarım filtresine mutlaka eklenmesi gereken bir kuraldır. "Kullandım, ağrılarım geçti" tarzında bir yorumun Trendyol'da yayında olması, sizin sitenizde de yayınlanabileceği anlamına gelmez.

5. Sahte yorum anlaşması yasaktır

Altıncı fıkra, bir mal veya hizmetin satışını artırmak amacıyla doğru olmayan değerlendirmelerin yapılmasına ya da mal veya hizmeti onaylayan ifadelerin kullanılmasına yönelik gerçek veya tüzel kişiyle anlaşma yapılamayacağını, hizmet satın alınamayacağını düzenliyor. Yorum satın almak, açık biçimde bu fıkranın kapsamındadır.

Ayrıca beşinci fıkra, mağduriyetin giderildiğinin bildirilmesi hâlinde bunun doğrulama sonrası ilk değerlendirmeyle aynı yerde gecikmeksizin yayınlanacağını söylüyor. Yani yorumun altına satıcı cevabı eklemek yalnızca serbest değil, belirli durumlarda beklenen bir davranıştır.

Bu kuralların denetimi Reklam Kurulu tarafından yapılır; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında idari yaptırım uygulanabilir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellendiği için burada rakam vermiyoruz; güncel tutar için Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı tebliğe bakılmalıdır.

Katman 2: KVKK tarafı — yorum kişisel veri mi?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kişisel veriyi, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar. Buradaki kritik kelime belirlenebilirtir.

Bu tanım ışığında Trendyol yorumunu parçalarına ayıralım:

• Yorum metninin kendisi: Ürüne ilişkin bir görüştür. Tek başına kişiyi belirlemez, ancak yorum sahibiyle ilişkilendirildiği anda o kişiye ait bir veri hâline gelir.
• Kullanıcı adı: Pazaryerlerinde çoğunlukla kısaltılmış hâlde görünür. Buna rağmen ad ve soyad baş harfleri, il bilgisi veya sipariş detayı gibi başka verilerle birleştiğinde kişiyi belirlenebilir kılabilir. Uygulamada en riskli alan burasıdır.
• Müşteri fotoğrafı: İçinde bir yüz, ev adresi ipucu, kargo etiketi veya çocuk görüntüsü varsa risk seviyesi ciddi biçimde yükselir. Görselleri otomatik aktarmak yerine onay kuyruğuna almak en güvenli yaklaşımdır.
• Tarih ve varyant bilgisi: Tek başına kişisel veri sayılmaz, ancak küçük hacimli mağazalarda diğer alanlarla birleşince ayırt ediciliği artırabilir.

Alenileştirme argümanı ve sınırı

Sık duyulan bir savunma şudur: "Yorum zaten Trendyol'da herkese açık, ilgili kişi kendisi alenileştirmiş." Kanunun 5. maddesinde ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş verilerin belirli koşullarda açık rıza olmaksızın işlenebileceği düzenlenir. Ancak Kurul uygulamasında ve doktrinde genel kabul, alenileştirmenin sınırsız bir kullanım yetkisi vermediği, verinin alenileştirme amacına uygun biçimde kullanılması gerektiği yönündedir.

Bir tüketicinin yorumunu Trendyol'da yayınlaması, o yorumun başka alıcılara yol göstermesi amacını taşır. Aynı yorumun, aynı satıcının kendi sitesinde, aynı ürün için, aynı amaçla gösterilmesi bu amaçla oldukça uyumludur. Buna karşılık aynı yorumun bir e-posta kampanyasında, Instagram reklamında veya kişi adıyla birlikte pazarlama görselinde kullanılması amacı aşan bir kullanım olarak değerlendirilebilir. Bu ayrım pratikte çok önemlidir ve modül kurulumu yapan çoğu kişi bunu atlar.

Doğru anonimleştirme nasıl yapılır?

Riski en aza indirmenin en etkili ve en ucuz yolu, kullanıcı adını sitenizde saklamamaktır. Aşağıdaki tablo, uygulamada kullanılan maskeleme biçimlerini karşılaştırıyor.

Son satır çoğu mağaza için en akıllıca seçenektir. Ziyaretçinin karar vermesini sağlayan şey yorumu kimin yazdığı değil, yorumun gerçek bir alıcıdan geldiği bilgisidir. Adı hiç taşımazsanız veri sorumlusu olarak yükümlülük alanınızı ciddi biçimde daraltmış olursunuz.

Buna ek olarak aydınlatma metninizde ve gizlilik politikanızda, pazaryeri kaynaklı değerlendirmelerin sitede maskelenmiş biçimde yayınlandığını belirtmek doğru bir uygulamadır. Yorum sahibinden silme talebi gelirse yorumu kaldıracak bir akışınızın bulunması da gerekir; bu talebi karşılayamayan bir kurulum baştan eksiktir.

Katman 3: Platform sözleşmesi ve veritabanı hakkı

Üçüncü katman, mevzuattan değil sözleşmeden doğar. Pazaryeri kullanım koşulları ve satıcı sözleşmeleri, platform içeriğinin izinsiz çoğaltılmasını, toplu olarak çekilmesini ve türev çalışmalarda kullanılmasını genellikle sınırlar. Trendyol'un satıcı ve alıcı sözleşmeleri de fikri mülkiyet haklarının izinsiz kullanımını yasaklayan hükümler içerir.

Burada iki farklı şeyi ayırmak gerekir:

1. Tekil yorum metni: Kısa bir tüketici yorumunun tek başına eser niteliği taşıması çoğu durumda tartışmalıdır; kısa ve sıradan ifadeler eser sayılmayabilir. Yine de yorumun telif hakkı, varsa, yorumu yazan tüketiciye aittir; ne satıcıya ne de otomatik olarak platforma.
2. Yorum veritabanının bütünü: Fikri ve Sanat Eserleri Kanunu, içeriğinin oluşturulmasına, doğrulanmasına veya sunumuna esaslı yatırım yapılan veri tabanları için yapımcıya, içeriğin önemli bir kısmının izinsiz çıkarılmasını ve yeniden kullanılmasını engelleme hakkı tanır. Bir pazaryerinin yorum havuzunun tamamını veya önemli bir bölümünü sistematik biçimde çekmek, bu hak bakımından ayrı bir tartışma yaratır.

Bu ayrımın pratik sonucu şudur: kendi mağazanıza ait sınırlı bir yorum kümesini, resmî satıcı arayüzü üzerinden ve mağazanızın kendi verisi olarak almak ile platformun genel yorum havuzunu kazımak (scraping) aynı hukuki zeminde değildir. İkincisinden uzak durun. Modül seçerken verinin nasıl toplandığını sormak, sadece teknik değil hukuki bir sorudur.

Sözleşme metinleri zaman içinde güncellenir. Kurulum öncesinde, kendi satıcı panelinizden erişilebilen güncel sözleşme metnini indirip hukuk danışmanınıza okutmak beş dakikalık bir iştir ve sonradan çok iş açar.

Kaynak belirtme: neden pazarlık konusu değil?

Aktarılan yorumun yanına "Bu değerlendirme Trendyol mağazamızdan aktarılmıştır" ibaresini koymak, çoğu satıcının gereksiz bulduğu ama aslında en çok koruyan detaydır. Üç nedeni var.

Birincisi, yanıltıcılık iddiasını baştan keser. Tüketici hukukunun temel testi, ortalama tüketicinin karar verirken yanıltılıp yanıltılmadığıdır. Yorumun nereden geldiğini yazdığınızda ortada gizlenmiş bir bilgi kalmaz. Yazmadığınızda ise ziyaretçi, o yorumun sizin sitenizde yapıldığını varsayar; bu varsayım gerçeğe uymadığı için tartışma açılabilir.

İkincisi, güveni artırır, azaltmaz. Sahada gözlemlenen tepki tam tersi yöndedir: bağımsız bir platformdan geldiği belirtilen yorum, satıcının kendi sitesinde topladığı ve teorik olarak silebileceği yoruma göre daha inandırıcı bulunur. Kaynağı gizlemek, elinizdeki en güçlü kartı saklamaktır.

Üçüncüsü, Yönetmelik madde 28/B'nin ikinci fıkrasıyla uyumludur. Değerlendirmelerin yayın esaslarının görünür olması gerektiğine göre, yorumların bir bölümünün pazaryerinden aktarıldığı bilgisi de o esasların doğal parçasıdır.

İbareyi yorum kartının altına küçük ve gri bir satır olarak koymak yeterlidir; sayfanın en altına gizlenmiş bir dipnot değil, yorumun yanında görünen bir etiket olmalıdır.

Yorumu değiştirmeyin: metne dokunmak riski katlar

Aktarılan yorum, aktarıldığı hâliyle yayınlanmalıdır. Yazım hatasını düzeltmek bile tartışmalıdır, çünkü ortada tüketicinin beyanı vardır ve o beyan sizin editoryal ürününüz değildir. Kabul edilebilir tek müdahale kümesi dardır:

• Kullanıcı adının maskelenmesi (KVKK gereği, zorunlu sayılabilecek bir müdahale)
• Küfür veya hakaret içeren ifadelerin sansürlenmesi (yorumun anlamını değiştirmeden)
• Üçüncü kişilerin kişisel verilerinin (telefon, adres, sipariş numarası) çıkarılması
• Mevzuata aykırı sağlık beyanı içeren yorumun tamamen yayınlanmaması

Bunların dışında kalan her düzenleme, yani olumsuz cümleyi kısaltmak, "kargo geç geldi" kısmını silmek, iki farklı yorumu birleştirmek, doğrudan yanıltıcılık alanına girer.

Seçici aktarım: en yaygın ve en riskli hata

Modül kurulumlarında en sık gelen talep, sadece 4 ve 5 yıldızlı yorumların aktarılmasıdır. Bu talep anlaşılabilir ama iki ayrı sorun üretir.

Hukuki sorun: Madde 28/B'nin üçüncü fıkrası, değerlendirmelerin olumlu ya da olumsuz ayrımı yapılmaksızın yayınlanmasını öngörür. Yalnızca yüksek puanlıları taşıyan bir kurulum, sitedeki yorum havuzunu gerçeği yansıtmayan bir şekilde şekillendirir. Ayrıca gösterdiğiniz ortalama puan, gerçek ortalamanız değildir; bu da başlı başına yanıltıcı bir sunum sayılabilir.

Ticari sorun: Yüzde yüz beş yıldız gösteren bir yorum bloğu, tüketicide güven değil şüphe uyandırır. Sahada tekrar tekrar görülen şey şudur: birkaç tane dürüst 3 yıldızlı yorum ve altında satıcının verdiği makul cevap, blokun tamamına inandırıcılık kazandırır. Olumsuz yorumu silmek yerine cevaplamak, dönüşüm açısından da daha iyi çalışır. Bu konuyu yorum ve soruları cevaplama rehberinde ayrıntılı ele aldık.

Meşru sayılabilecek tek filtreleme türü, puana göre değil içeriğe göre yapılan filtrelemedir: spam, alakasız metin, kişisel veri sızdıran yorum, hakaret veya mevzuata aykırı sağlık beyanı. Bu kuralları önceden yazılı hâle getirip yorum alanınızda yayınlarsanız, hem 28/B'nin ikinci fıkrasına uyum sağlar hem de tutarlı davrandığınızı belgelemiş olursunuz.

Google tarafı: aktarılan yorumu AggregateRating'e koymayın

Bu bölüm hukuki değil, teknik bir uyum konusudur; ancak ihmal edildiğinde sonucu somuttur. Google'ın yorum snippet'i (review snippet) için yayımladığı yapısal veri politikası, yorum ve puanların kaynağına ilişkin açık kurallar içerir. Politikanın Temmuz 2026 itibarıyla yayında olan hâlinde şu ifadeler yer alır: yorumların veya puanların başka web sitelerinden toplanmaması gerektiği ("Don't aggregate reviews or ratings from other websites") ve puanların doğrudan kullanıcılardan alınması gerektiği ("Ratings must be sourced directly from users").

Yani Trendyol'dan aktardığınız 400 yorumu AggregateRating işaretlemesine koyup arama sonuçlarında yıldız çıkarmayı beklemek, politikayla çelişir. Bu durumda iki sonuç olasıdır: zengin sonuç hiç görünmez ya da yapısal veri manuel işlem (manual action) ile devre dışı bırakılır.

Doğru kurulum şudur:

1. Aktarılan pazaryeri yorumlarını sayfada normal HTML olarak, ziyaretçi için gösterin. Bunun SEO'ya katkısı zaten yıldızdan değil, sayfadaki özgün metin hacminden ve kullanıcı davranışından gelir.
2. Kendi sitenizde topladığınız yorumları ayrı tutun ve Review ile AggregateRating işaretlemesini yalnızca bunlarla kurun.
3. İki havuzu karıştırmayın. Ortalama puan hesaplarken pazaryeri yorumlarını yapısal veriye dâhil etmeyin; sayfada ise iki havuzu ayrı sekmelerde göstermek hem dürüst hem anlaşılır bir çözümdür.

Bu ayrımın ek bir faydası var: aktarılan yorumlar zaman içinde kendi yorum havuzunuzu büyütmenin motoru olur. Ziyaretçi dolu bir yorum bloğu gördüğünde kendisi de yorum yazmaya daha yatkın olur. Yorumların dönüşüm ve arama performansına etkisini bu yazıda sayısal çerçeveyle anlattık.

Uygulama kontrol listesi

Aşağıdaki liste, aktarım kurulumunu devreye almadan önce tek tek işaretlenmelidir. Her madde yukarıdaki katmanlardan birine karşılık gelir.

Yasaldan riskliye: senaryo haritası

Bunu teknik olarak nasıl kuruyoruz?

STools Digital olarak geliştirdiğimiz Trendyol yorum modülü, yukarıdaki kontrol listesini varsayılan davranış olarak uygular. Kullanıcı adı maskeleme açık gelir, kaynak ibaresi yorum kartının parçasıdır, puana göre filtreleme seçeneği bilinçli olarak öne çıkarılmaz ve aktarılan yorumlar yapısal veri işaretlemesine dâhil edilmez. Aynı yaklaşımı soru-cevap modülünde ve Hepsiburada yorum aktarımında da uyguluyoruz.

Modüller Ikas, Shopify, Ticimax ve T-Soft altyapılarıyla çalışır. Aktarımın teknik tarafını, ürün eşleştirme ve senkron sıklığı gibi konuları merak ediyorsanız uçtan uca teknik rehberimize bakabilirsiniz. Kurulum öncesi hukuki ayrıntıları konuşmak isterseniz destek@stools.digital adresinden veya iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Sonuç

"Trendyol yorumlarını siteye aktarmak yasal mı" sorusunun tek kelimelik bir cevabı yok, ama net bir çerçevesi var. Kendi ürününüzün yorumunu, olduğu gibi, kaynağını belirterek ve kişisel veriyi maskeleyerek göstermek savunulabilir bir uygulamadır. Yorumu seçerek, düzenleyerek veya kaynağını gizleyerek göstermek ise savunması zor bir uygulamadır. Başkasının yorumunu kullanmak ise başka bir tartışmanın konusudur ve o tartışmayı kazanmak zordur.

Pratik kural şudur: kurduğunuz sistemi, yorumu yazan tüketiciye ve Reklam Kurulu'na aynı anda anlatabiliyorsanız doğru kurmuşsunuzdur.

Sorumluluk reddi: Bu yazı hukuki görüş değildir, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mevzuat metinleri Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükte olan hâlleriyle esas alınmıştır ve sonradan değişebilir. Somut olayınız için mutlaka kendi hukuk danışmanınıza başvurun.